Deposit Plan

4 Gweledigaeth ac Amcanion Sylw

4.1Bydd yr 2RLDP yn mynd i'r afael â'r materion defnydd tir allweddol sy'n wynebu'r Fwrdeistref Sirol a'i chymunedau. Yn gynnar yn 2025 cynhaliwyd ymgynghoriad cyhoeddus ar y Cynllun Cyn Adneuo. Nododd y cynllun hwnnw gyfres o 36 o faterion cenedlaethol, rhanbarthol, amgylcheddol, economaidd, cymdeithasol a diwylliannol i'w hystyried; 15 nod a 25 amcan, yn ogystal â'r weledigaeth gyffredinol.

4.2Ers hynny mae'r rhain wedi'u datblygu a'u mireinio i adlewyrchu strategaethau rhanbarthol a lleol ac i ymgysylltu â rhanddeiliaid.

Materion Sylw

4.3Nodwyd y materion allweddol canlynol, a bydd y rhain, yn eu tro, yn dylanwadu ar weledigaeth y cynllun:

4.4Newid yn yr hinsawdd – datganwyd ‘argyfwng hinsawdd' gan y Senedd a'r Cyngor. O ganlyniad, mae'n rhaid i'r 2RLDP flaenoriaethu addasu a lliniaru newid yn yr hinsawdd a sicrhau bod cynigion a gyflwynir yn gallu gwrthsefyll ei effaith.

4.5Tai – mae'n rhaid i'r cynllun wneud darpariaeth ar gyfer lefel o ddatblygiad tai sy’n ddigonol i sicrhau parhad poblogaeth sy'n economaidd gynaliadwy drwy gydol cyfnod y cynllun a thu hwnt. Bydd hyn yn cynnwys tai o amrywiaeth o fathau a deiliadaethau, gan gynnwys tai fforddiadwy a thai sy’n addas ar gyfer byw bywyd hŷn, mewn lleoliadau cynaliadwy.

4.6Iechyd a lles meddyliol a chorfforol – mae'r Fwrdeistref Sirol yn parhau i ddangos lefel gymharol uchel o salwch hirdymor, ac mae anghydraddoldebau iechyd sylweddol yn parhau i fodoli. Dylai'r 2RLDP geisio gweithredu, i'r graddau y gall wneud hynny, fesurau sy'n cyfrannu at fynd i'r afael â hyn, mewn termau defnydd tir, a dylai gefnogi sefydliadau'r sector cyhoeddus a'r gymuned o ran cyflawni eu blaenoriaethau.

4.7Creu Lleoedd – mae'r Fwrdeistref Sirol yn cynnwys amrywiaeth o fathau ar aneddiadau a mannau a thirweddau rhyngddynt, y mae pob un ohonynt yn cyfrannu at gynaliadwyedd yr ardal leol a'r rhanbarth ehangach y mae'n rhan ohono. Mae'n rhaid i'r cynllun ganiatáu datblygu cymunedau hyblyg, hygyrch a rhyng-gysylltiedig, gyda phob un yn cynnig ystod briodol a chynaliadwy o gyfleusterau a gwasanaethau, ynghyd â'r seilwaith ategol angenrheidiol.

4.8Diwylliant a threftadaeth – mae gan y Fwrdeistref Sirol amrywiaeth o asedau diwylliannol a hanesyddol, y mae gan y system gynllunio gryn ddylanwad arnynt. Dylid annog ailddefnyddio asedau hanesyddol yn addas, lle bo hynny'n briodol. Lle bo'n berthnasol, dylid ystyried cynigion yng nghyd-destun yr amgylchedd hanesyddol a'i leoliad, a'r angen i feithrin a hyrwyddo datblygu a defnyddio'r Gymraeg.

4.9Teithio llesol a chynaliadwy – yng nghyd-destun menter Metro De Ddwyrain Cymru, bydd y syniad o hyrwyddo ffurfiau cynaliadwy o ryng-gysylltedd rhwng aneddiadau ac oddi mewn iddynt o'r pwys mwyaf o ran creu cymunedau sy'n gydlynol yn gymdeithasol, yn economaidd ddichonol ac yn amgylcheddol gyfrifol.

4.10Twf economaidd – er ei fod yn dangos rhywfaint o amrywiaeth, nodweddir economi leol y Fwrdeistref Sirol gan weithlu symudol daearyddol sy'n gallu manteisio ar gyfleoedd mewn mannau eraill yn y rhanbarth – a mynychder parhaus gweithgynhyrchu. Bydd y 2RLDP yn ceisio darparu ystod a chwantwm digonol o dir cyflogaeth er mwyn diwallu angen lleol, sicrhau bod canol trefi’r Fwrdeistref Sirol yn gallu gwneud y gorau o'u gallu i addasu i dirluniau manwerthu sy'n newid, ac yn hyrwyddo integreiddio defnyddiau tir cyflenwol sy'n canolbwyntio ar yr economi lle bo hynny'n briodol.

4.11Amgylchedd naturiol – mae gan y Fwrdeistref Sirol ystod o gynefinoedd â blaenoriaeth, ardaloedd o dirwedd o ansawdd uchel a mannau agored eraill, ac mae'r angen i sicrhau eu bod yn parhau i gael eu diogelu a hyrwyddo newidiadau cadarnhaol o ran bioamrywiaeth ac ansawdd amgylcheddol y tu hwnt i amheuaeth. Serch hynny, mae'n rhaid cydbwyso hyn â'r angen i gefnogi datblygiad cynaliadwy'r amgylchedd adeiledig a'r seilwaith cysylltiedig a thrwy barhau i ddiogelu adnoddau cyfanredol ac ennill a gweithio mwynau, a gwneud newidiadau cadarnhaol o ran datgarboneiddio h.y. cynlluniau ynni adnewyddadwy sydd wedi'u lleoli'n briodol.

Gweledigaeth Sylw

4.12Mae'r weledigaeth ar gyfer yr 2RLDP yn edrych ymlaen at ddiwedd cyfnod y cynllun (2035) ac yn rhagweld sut y bydd y polisïau, y dyraniadau safle a'r dynodiadau a nodir yn y cynllun yn cyfrannu at gymdeithas fwy cadarnhaol yn nhermau cymdeithasol, amgylcheddol, economaidd a diwylliannol. Mae'n sefydlu'r cyfeiriad cyffredinol a fynegir ymhellach yn yr amcanion mwy penodol sy'n dilyn ac yn ffurfio'r cysylltiad rhwng y strategaeth twf gofodol a'r polisïau strategol.

Yr Amcanion Sylw

4.13Mae pob un o'r materion a gyflwynir uchod wedi'u trosi'n nifer o amcanion penodol, sy'n adlewyrchu dyheadau cyfunol polisïau, dyraniadau safleoedd a dynodiadau'r 2RLDP ac y bwriedir iddynt, gyda'i gilydd, wireddu'r weledigaeth a nodir uchod. Mae'r amcanion hyn nid yn unig yn adlewyrchu polisi cynllunio cenedlaethol, ond hefyd ddyheadau'r Cyngor a rhanddeiliaid allweddol.

4.14Mae'r amcanion wedi'u rhestru, ynghyd â'u perthynas â'r Canlyniadau Cenedlaethol Creu Lleoedd Cynaliadwy, saith nod llesiant Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, amcanion llesiant y Cyngor a pholisïau’r 2RLDP.